Bir neçə gün öncə ATV-də yayımlanmış Astaradakı Əlişah qalası ilə bağlı süjetin videosu bu gün (19.08.2023) sosial şəbəkədə qarşıma çıxdı. Bölgənin tədqiqi ilə həvəskar şəkildə məşğul olan və eyni zamanda "Astaranın tarix və mədəniyyət abidələri" kitabının (digər müəllif Nuranə Həmidova. B., 2022) müəllifi kimi yeni aşkarlanmış (?) qala haqqında məlumat əldə etmək mənim üçün böyük əhəmiyyət və maraq kəsb edirdi.
Əlişah qalasınının Astara rayonunun Alaşa kəndində aşkarlandığını (?) eşidən kimi
"Sən saydığını say, gör fələk və ya AMEA-nın Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun Arxeoloji Abidələrin Toplusu Şöbəsi nə sayır" zərb məsəli yada düşdü.
AMEA-nın Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun əməkdaşlarının yeni aşkarladığı qala haqqında yerli sakinlər, ətraf yaşayış məntəqələrinin sakinləri və bölgədə yaşayan tədqiqatçı-tarixçilər necə deyərlər ta bineyi-qədimdən məlumatlı idilər.
Divonkə (talış dilində "divlərin evi") qalasının Əlişah qalası (?) kimi adlandırılması sadəcə təəssüf hissi və təəccüb doğurur.
Qalanın yerləşdiyi kənd Azərbaycan dilində Alaşa, talış dilində isə Ələşo adlanır. Belə olduğu təqdirdə qala Əlişah deyil, öz adı ilə Divonkə qalası və ya Alaşa (Ələşo) qalası kimi təqdim olunmalı idi.
Kəndin və qalanın öz adını Əli adlı şahın (?) adından götürməsi, bu ərazidə orta əsrlərdə Əli adlı şahın olması görəsən ö,ünün elmi təsdiqini tapıbmı?
Sonda AMEA-nın Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun Arxeoloji Abidələrin Toplusu Şöbəsinin əməkdaşlarının nəzərinə çatdırnaq istəyirəm ki, yeni aşkarladıqları Əlişah qalası (?) haqqında müxtəlif vaxtlarda çap olunmuş Gülnar Əsədlinin "Nura qərq olunmuş Astaram", Tufàn Axundovun "Astarada 20 gün", Aqşin Mistanlının (Əliyev) "Cənub bölgəsi abidələrinin ensiklopediyası", İldırım Şükürzadə və Nuranə Həmidovanın "Astaranın tarix və mədəniyyət abidələri" və digər kitablarda məlumat verilmişdir.
İldırım ŞÜKÜRZADƏ,
Lənkəran rayonunun Havzava kənd tam orta məktəbinin müəllimi,
tədqiqatçı-tarixçi
Xəbər 2521 dəfə oxunub.