12.09.2023 10:57
Nəfsimizi islah etmək üçün nə edək?
Əxlaq müəllimlərinin nəzərinə görə nəfsi islah etməyin mərhələri var, bir-birinin ardınca yerinə yetirilməlidir: ayılıb nəfsini tənbeh etmək, təfəkkür, əzm, müşaritə, müraqibə, mühasibə.
Nəfsini tənbeh etmək - o deməkdir ki, qəflətdən ayılasan və özünü tərbiyə etməyi qərara alasan. Necə ki, xəstə əgər xəstəliyinə diqqət etməzsə, onun müalicəsini də düşünməz - insan əgər qəflətdə olduğunu dərk etməzsə, nəfsinin tərbiyəsi ilə də məşğul olmaz.
İmam Əlinin (ə) nəzərinə görə, qəflət - ən çox ziyan vuran düşməndir, xəstəliyin bir növüdür və qəlbin ölməsinə səbəb olar.
İnsan qəflətdən ayılandan sonra təfəkkür etməlidir və kim olduğunu, bu dünyaya nə üçün gəldiyini düşünməli, Xaliq haqqında təfəkkür etməlidir. Təfəkkür etmək insanın əməllərinə təsir qoyacaqdır.
Sonrakı addım - əzmdir. Yəni, qəti qərara gəlib, əzmlə nəfsinlə cihad və mübarizə aparırsan. Onun istəklərinə ram olmursan, ağlın dediklərini yerinə yetirirsən.
Müşaritə odur ki, nəfsinlə şərt kəsirsən və hər gün ona bəzi şeyləri təkrar edirsən. Xüsusilə də sübh namazından sonra. Ona deyirsən ki, ömür - mənim dəyərli sərmayəmdir və əgər əldən versəm, bütün varlığımı əldən vermiş olaram. Gözünə, qulağına, dilinə, əl və ayaqlarına, ürəyinə əmr edirsən ki, bu gün sənin sərmayəni bada verməsinlər.
Müraqibə o mərhələdir ki, insan nəfsi ilə şərt kəsəndən sonra günah etməməsi üçün bədən üzvlərinə nəzarət etməlidir. Çünki əgər qafil olarsa, bütün bu etdikləri bada gedər.
Mühasibə isə o mərhələdir ki, insan hər gecə öz əməllərini hesaba çəksin. Yaxşı əməllərinə görə Allaha şükür etsin və pis əməllərinə görə tövbə etsin.
Tahir Abbaslı
Xəbər 5110 dəfə oxunub.
Bölməyə aid digər xəbərlər
|